De rol van een teambaas in de Formule 1 is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. Waar één persoon vroeger vaak de volledige sportieve en zakelijke verantwoordelijkheid droeg, zijn organisaties nu groter en worden taken vaker verdeeld over meerdere leidinggevenden.
Voormalig teambaas Otmar Szafnauer, bekend van onder meer Force India en Aston Martin, vraagt zich af of dit altijd de juiste ontwikkeling is. Hij vindt dat uiteindelijk één persoon de volledige verantwoordelijkheid moet dragen.
Szafnauer ziet ook een verschuiving in het type mensen dat tot teambaas wordt benoemd. Steeds vaker komen leidinggevenden voort uit een technische achtergrond, bijvoorbeeld als race-engineer.
Volgens de Amerikaan betekent technische kennis echter niet automatisch dat iemand ook alle kwaliteiten bezit om een complete Formule 1-organisatie te leiden. Voor een succesvolle teambaas zijn juist management, besluitvorming en het samenbrengen van verschillende afdelingen minstens zo belangrijk.
Szafnauer zet daarom vraagtekens bij de nieuwe generatie Formule 1-teambazen. In de High Performance Racing-Podcast stelde hij: “Het lijkt erop dat teambazen tegenwoordig vaker voormalige race-engineers zijn.”
Hij voegde eraan toe dat “sommige race-engineers, met alle respect, andere soorten vaardigheden hebben dan wat volgens mij nodig is om een succesvolle teambaas te zijn.” Daarmee benadrukt hij dat het leiden van een Formule 1-team veel verder gaat dan alleen technisch begrip van de auto.
Voor Szafnauer staat vooral vast dat er uiteindelijk één duidelijke eindverantwoordelijke moet zijn. “Ik denk dat je één persoon moet hebben die voor alles verantwoordelijk is en bij wie uiteindelijk alles terechtkomt,” legde hij uit.
Hij haalt daarbij een uitspraak aan die hij zelf gebruikte toen de managementstructuur bij Aston Martin veranderde. Dit gebeurde nadat Martin Whitmarsh als Group CEO werd aangesteld.
“Toen Martin Whitmarsh binnenkwam, zei ik het al: er kan maar één paus zijn. Je kunt er geen twee hebben.”
Szafnauer was daar zelf zowel CEO als teambaas, maar zag zijn positie veranderen. Binnen een paar weken nam Whitmarsh het grootste deel van zijn verantwoordelijkheden over.
Ongeveer tachtig procent van zijn taken werd overgenomen, waarna Szafnauer zich nog kon bezighouden met de twintig procent rond het circuit. “Toen dacht ik: je kunt geen twee pausen hebben,” aldus Szafnauer.
De twee konden persoonlijk prima met elkaar overweg, maar verschilden sterk in hun manier van leidinggeven. “Hij is een geweldige, nette man, maar we zijn gewoon verschillend,” zei hij over Whitmarsh.
Szafnauer luistert graag en probeert informatie te verzamelen. Whitmarsh daarentegen kon je voor een vergadering van een uur binnenhalen om informatie te krijgen, maar vervolgens praatte hij zelf 58 minuten en kreeg Szafnauer er twee.
Juist vanwege die ervaring vindt Szafnauer dat verantwoordelijkheid en bevoegdheid niet van elkaar gescheiden mogen worden. Een teambaas staat immers ook publiekelijk vooraan wanneer de prestaties tegenvallen.
Wanneer diegene vervolgens maar over een beperkt gedeelte van de organisatie zeggenschap heeft, ontstaat volgens hem een problematische situatie. “Als je die functie hebt, ben je publiekelijk verantwoordelijk,” benadrukte hij.
Hij vroeg zich af: “Maar als je maar twintig of dertig procent van het team kunt controleren, wat doe je dan met die andere zeventig procent?” Szafnauer ziet volledige verantwoordelijkheid op zichzelf dan ook niet als probleem.
Integendeel: als een teambaas daadwerkelijk alles mag bepalen, moet diegene volgens hem ook accepteren dat slechte prestaties consequenties hebben. “Als je als teambaas of CEO verantwoordelijk bent voor alles en het gaat verkeerd, dan draag je daarvoor de gevolgen,” stelt hij.
“Dan vertrek je, stap je op of word je publiekelijk ontslagen. Daar heb ik absoluut geen probleem mee, want het gebeurt allemaal onder jouw verantwoordelijkheid.” Dit sluit aan bij de manier waarop Szafnauer zelf jarenlang teams probeerde te leiden.
Bij Force India kreeg hij van eigenaar Vijay Mallya bijvoorbeeld duidelijke sportieve doelstellingen. Vervolgens kreeg hij ook de vrijheid om die te realiseren.
Volgens Szafnauer werkte die constructie juist omdat vooraf helder was wie waarvoor verantwoordelijk was. Hij ziet weinig in een functie waarin een teambaas wel het gezicht van tegenvallende resultaten wordt, maar achter de schermen afhankelijk is van anderen voor cruciale beslissingen.
“De meest stressvolle banen zijn juist de banen waarin je geen controle hebt, maar wel volledig verantwoordelijk wordt gehouden,” legde Szafnauer uit. Voor hem is dat precies waarom de structuur boven een Formule 1-team zo belangrijk is.
Eén naam op de deur betekent volgens de voormalig Aston Martin-teambaas uiteindelijk ook één duidelijke eindverantwoordelijke. “Je bent óf verantwoordelijk voor alles en neemt de gevolgen wanneer het fout gaat, óf het heeft geen enkele zin.”
