In 2021 pakte Max Verstappen, die inmiddels vier wereldtitels op zijn naam heeft staan (2021-2024), in Austin de leiding van Lewis Hamilton af zonder één inhaalactie op de baan — puur door een perfect uitgevoerde undercut.
Deze slimme pitstopstrategie kan zelfs het verloop van een kampioenschap bepalen. De undercut is een zeer effectieve strategie in een Formule 1-race wanneer fysiek inhalen op de baan lastig wordt.
Door eerder te stoppen dan je directe concurrent krijg je toegang tot verse banden en dus snellere rondetijden. In dit artikel leggen we precies uit hoe de undercut werkt, waarom hij zo krachtig is, wanneer hij optimaal werkt en wat de risico’s zijn, zeker met het oog op de reglementswijzigingen van 2026.
De undercut is een strategische zet waarbij een coureur bewust eerder een pitstop maakt dan zijn concurrent. Met nieuwe banden rijdt hij vervolgens één of meerdere snelle ronden voordat zijn tegenstander stopt.
Het idee: zodra die ander uit de pitstraat komt, ligt de undercuttende coureur virtueel al voor.
“De undercut is een slimme zet die wordt ingezet als een coureur vastzit achter een langzamere auto. Coureurs maken dan een pitstop voordat anderen dat doen, terwijl hun banden nog goed zijn.
De undercut werkt omdat nieuwe banden direct meer grip en snelheid opleveren. Als de coureur in vrije lucht terugkomt — dus zonder verkeer — kan hij maximaal profiteren van zijn outlap.
De tegenstander verliest die voorsprong door de langzamere rondetijden op oude banden.
Wanneer een undercut het meest effectief is
Niet elk circuit of elke situatie leent zich voor een succesvolle undercut. De strategie werkt vooral goed als:
- Er sprake is van hoge bandenslijtage (zoals in Bahrein of COTA), waardoor oude banden snel minder presteren.
- De pitstop uitkomt in vrije lucht, zodat de coureur na zijn stop niet achter tragere auto’s belandt.
- De pitstraat relatief kort is, waardoor het tijdverlies minimaal blijft.
“Op moeilijke circuits kan de undercut slim zijn. Een coureur maakt dan vroeger een pitstop. Ze krijgen nieuwe banden en rijden sneller. Zo kunnen ze anderen inhalen na hun pitstop.”
Lees ook
In situaties met veel verkeer, lage degradatie of een koude baan kan de undercut juist averechts werken. Timing en inzicht in de race zijn daarom van groot belang voor het succes.
Het tijdsvoordeel van een succesvolle undercut kan oplopen tot 1 tot 2 seconden per ronde, afhankelijk van bandenslijtage en circuitomstandigheden. In extreme gevallen — zoals bij banden die ‘over de cliff’ gaan — kan het zelfs oplopen tot 3 seconden per ronde.
Die tijdwinst lijkt klein, maar in Formule 1 is het voldoende om een concurrent met een kleine voorsprong alsnog vóór te blijven. Zeker als het gat op de baan slechts 1 tot 2 seconden was, kan de undercut het verschil maken.
Let wel: als de banden van de tegenstander nog goed zijn, of als jouw verse banden niet snel genoeg opwarmen, kan het voordeel verdampen of omslaan in nadeel.
Het belang van bandenopwarming na een pitstop
Een undercut staat of valt met hoe snel de nieuwe banden op temperatuur komen. Als de outlap traag is door koude banden, verlies je kostbare tijd. Vooral in koelere omstandigheden of met hardere compounds zien we vaak dat de eerste ronde niet optimaal is.
Om dit tegen te gaan, proberen coureurs hun outlap agressief te rijden. Dat verhoogt de kans op snelle opwarming, maar ook het risico op fouten of verlies van grip.
Teams analyseren daarom vooraf data over bandentemperaturen, circuitcondities en slijtagepatronen om te bepalen of een undercut haalbaar is.
Of je kiest voor een undercut of een overcut, hangt af van het type circuit en de toestand van de banden. In de onderstaande tabel zie je wanneer welke strategie meestal beter werkt:
| Strategie | Beste situatie | Voorbeeldcircuit |
|---|---|---|
| Undercut | Hoge bandenslijtage, vrije lucht na pitstop | Bahrein, COTA |
| Overcut | Lage slijtage, banden nog goed, korte DRS-zones | Monaco, Hongarije |
nl/races/gp-monaco/” data-internallinksmanager029f6b8e52c=”57″ title=”GP van Monaco”>GP van Monaco. Sebastian Vettel demonstreerde dit in 2021: hij startte als 8e en kwam dankzij een goed getimede overcut drie plaatsen hoger uit, zonder één inhaalactie op de baan.
De Formule 1 kent talloze voorbeelden waarbij de undercut het verschil maakte tussen winnen en verliezen:
Lees ook
- Verstappen vs Hamilton – COTA 2021: Max pitte eerder en kwam virtueel voor Lewis te liggen, wat uiteindelijk de winst opleverde.
- Leclerc – Bahrein 2022: Charles gebruikte een undercut tegen Verstappen in de openingsfase, al werd die later geneutraliseerd.
- Perez – Silverstone 2023: Door zijn vroege stop won Sergio Perez twee posities en eindigde alsnog op het podium.
Vanaf 2026 verdwijnen het DRS-systeem en enkele aerodynamische hulpmiddelen. Daarvoor in de plaats komt onder andere de Manual Override Mode, een soort push-to-pass systeem dat coureurs strategisch kunnen inzetten. Dit zal de dynamiek van inhalen veranderen, en daarmee ook de effectiviteit van strategieën als de undercut.
Daarnaast krijgen teams te maken met minder downforce en lichtere auto’s, wat de banden anders kan belasten. Een lichtere auto kan mogelijk minder bandenslijtage veroorzaken, wat de overcut aantrekkelijker maakt.
Tegelijkertijd kan minder downforce het opwarmen van nieuwe banden bemoeilijken, wat de outlap van een undercut vertraagt.
De rol van de undercut in het nieuwe reglementaire tijdperk hangt dus sterk af van hoe snel banden warm worden én hoe effectief de Manual Override Mode is. Teams zullen hun strategieën moeten aanpassen aan deze nieuwe realiteit, waarbij de undercut ongetwijfeld een belangrijke, zij het geëvolueerde, rol zal blijven spelen.
